E-posta Pazarlamayla Tekrar Eden Satış: Otomasyon Akışları

E-posta Pazarlamayla Tekrar Eden Satış: Otomasyon Akışları

Kahve çekirdeği satan bir işletme her ay reklam bütçesini biraz daha artırıyor. Sipariş sayısı da artıyor, ama kâr yerinde sayıyor. Panelde müşteri listesine bakınca tablo netleşiyor: siparişlerin büyük kısmı ilk kez alışveriş yapanlardan geliyor. Üç hafta önce bir paket kahve alan müşteri, paketi bittiğinde markayı hatırlamıyor. Ya rakibin reklamına tıklıyor ya da marketten alıp geçiyor. Kısacası işletme, aynı müşteriyi her seferinde yeniden satın alıyor.

Bu yazıda, reklamla bir kez kazandığınız müşteriyi e-posta otomasyon akışlarıyla nasıl tekrar sipariş veren bir müşteriye dönüştürebileceğinizi anlatıyoruz. Hoş geldin, teslimat sonrası, yeniden sipariş ve geri kazanım akışlarının ne işe yaradığını, bu akışları besleyecek müşteri verisini ve segmentleri, e-postaların spam klasörüne düşmemesi için gereken izin ve İYS düzenini ele alacağız. Sonunda da kendi sitenize uyarlayabileceğiniz altı haftalık bir uygulama planı bulacaksınız.

Asıl kâr ikinci siparişte başlar

Reklamla gelen bir müşterinin ilk siparişi çoğu zaman kâr bırakmaz. Tıklama maliyeti, kargo, ödeme komisyonu ve ilk siparişe özel indirim düşüldüğünde geriye kalan rakam, hesabı ilk kez oturup yapan işletme sahiplerini genellikle şaşırtır. Bazen eksidir.

İkinci sipariş farklıdır. O müşteri için reklam parası zaten ödenmiştir. Adresi, ne aldığı, hangi gün sipariş verdiği sizde kayıtlıdır. Ona yeniden ulaşmanın maliyeti bir e-postanın gönderim ücretinden ibarettir.

Bize göre KOBİ’lerin e-postaya bakışındaki temel hata, onu yalnızca kampanya duyurusu kanalı olarak görmek. Ayda bir “Yeni sezon geldi” bülteni atılıyor, açılma oranına bakılıyor, sonra konu kapanıyor. Oysa e-postanın asıl gücü toplu gönderimde değil, müşterinin davranışına göre kendiliğinden tetiklenen mesajlarda. Doğru zamanda giden tek bir hatırlatma, çoğu zaman ay boyunca atılan bültenlerin toplamından daha çok sipariş getirir. Bunu sahada defalarca gördük.

Şöyle düşünün: fiziksel mağazanıza düzenli gelen müşteriyi tanırsınız ve “Geçen ay aldığınız bitti mi?” diye sorarsınız. Otomasyon akışı, bu kısa sohbetin internetteki karşılığıdır.

Her e-ticaret sitesinde çalışması gereken dört akış

Akış dediğimiz şey, belirli bir olayla başlayan ve önceden yazılmış e-postaları belirli aralıklarla gönderen bir senaryo. Olay bir üyelik, bir sipariş, bir teslimat ya da uzun süredir hiçbir şey yapmamak olabilir. Onlarca akış kurmanıza gerek yok. Başlangıç için şu dördü yeter.

Hoş geldin akışı

Bültene ya da üyeliğe kayıt olan ama henüz alışveriş yapmamış kişiye gider. İlk e-posta kayıttan hemen sonra gitmeli ve markanızı, kargo ile iade koşullarınızı kısa, samimi bir dille anlatmalı. Sonraki iki e-posta birkaç gün arayla en çok satan ürünlerinizi ve gerçek müşteri yorumlarını gösterebilir. Burada amaç satış baskısı değil, güven.

Teslimat sonrası akış

En çok ihmal edilen akış bu. Sipariş onayı ve kargo bildirimi zaten gidiyor, değil mi? Gidiyor, ama onlar işlem mesajı. Teslimattan birkaç gün sonra gelen “Ürününüz elinize ulaştı, kullanırken şunu bilmenizde fayda var” tonundaki bir e-posta, müşteriyle ilk gerçek bağı kurar. Bu e-postada satış yapmaya çalışmayın. Kullanım önerisi verin, bir sorun olursa nereye yazacağını söyleyin. Ürün önerisi bir sonraki e-postaya kalsın.

Yeniden sipariş akışı

Tüketilen ürün satıyorsanız (kahve, kozmetik, mama, filtre, temizlik ürünü) para buradadır. Ürünün ortalama bitme süresini tahminle değil, kendi sipariş geçmişinizden çıkarın: aynı ürünü iki kez alan müşterilerde iki sipariş arasında geçen süreye bakın. Hatırlatmayı o sürenin biraz öncesine kurun. Kalıcı ürün satıyorsanız bu akış tamamlayıcı ürün önerisine dönüşür. Matkap alan birine uç seti, armatür alan birine uygun ampul gibi.

Geri kazanım akışı

Belirli bir süredir alışveriş yapmayan müşteriye gider. Süreyi her müşteri için aynı tutmayın. Ayda bir alan biri için üç ay sessizlik bir alarmdır, yılda bir alan biri için olağan. Bu akışta indirim kullanmak mantıklı. Açıkçası indirimin gerçekten yerinde olduğu tek akış belki de bu.

Sepete ürün ekleyip ödeme yapmadan çıkanlar için kurulan hatırlatma akışı da bu ailenin parçası. Onu ayrı bir konu olarak yarım kalan siparişleri geri kazanmak üzerine yazdığımız yazıda ele aldık.

Akışın beyni: hangi veriyi toplayıp nasıl ayıracaksınız?

Otomasyon aracı ne kadar gelişmiş olursa olsun, beslediğiniz veri kadar akıllıdır. Sahada en sık karşılaştığımız tablo şu: e-posta aracı kurulmuş, şablonlar hazır, ama araç sitedeki sipariş verisini görmüyor. Yalnızca bülten listesini biliyor. Böyle bir düzenle yeniden sipariş akışı kurulamaz, çünkü araç kimin ne aldığından habersiz.

İlk iş, e-ticaret altyapınızla e-posta aracı arasındaki bağlantıyı kontrol etmek. IdeaSoft ya da WordPress tabanlı bir site kullanıyor olun, müşteri ve sipariş verisinin hangi alanlarla aktarıldığına mutlaka bakın. En azından son sipariş tarihi, toplam sipariş sayısı ve satın alınan ürün ya da kategori bilgisi akmalı. Bu alanlar yoksa segmentasyon tahmine dönüşür.

Segment konusunda açık konuşalım: bir KOBİ için on beş segment gereksiz. Yönetemezsiniz, metinleri güncel tutamazsınız. Şu dört grup çoğu işletmeye fazlasıyla yeter:

  • Hiç almamış aboneler: hoş geldin akışının hedefi.
  • Bir kez almış müşteriler: en değerli ama en kırılgan grup. İkinci siparişe ikna edilmeleri gerekiyor.
  • Düzenli alanlar: indirimden çok ilgi ve öncelik bekler. Yeni ürünü önce onlara duyurun.
  • Sessizleşenler: geri kazanım akışına girer.

Bir kez almış müşteri grubuna ayrıca vakit ayırın. Birçok işletmede en kalabalık grup budur ve büyüme payı en yüksek olan da genellikle odur. Tek bir akışa emek verecekseniz, o akış bu gruba gitsin.

İndirim kodu her derdin ilacı değil

Yaygın tavsiye şudur: her e-postaya bir indirim kodu koyun, tıklama artsın. Buna katılmıyoruz. Her akışta indirim veren marka, müşterisine beklemeyi öğretir. Bir süre sonra müşteri indirim e-postası gelmeden sipariş vermez ve siz kendi kâr marjınızı kendi elinizle kısarsınız.

Peki indirimin yerine ne koyacaksınız? Bilgi. Kahve satıyorsanız demleme önerisi, kozmetik satıyorsanız ürünlerin hangi sırayla kullanılacağı, yedek parça satıyorsanız bakım periyodu. Müşterinin işine yarayan bir e-posta açılır, saklanır, bazen bir arkadaşa iletilir. İndirim kodu ise süresi dolunca çöpe gider.

Yazım tarafında birkaç kuralı baştan koymanızı öneriyoruz:

  • Konu satırında büyük harf ve ünlem yığını kullanmayın. Spam filtreleri de müşteriler de bundan hoşlanmaz.
  • “noreply” adresinden göndermeyin. Gönderen adında marka adını koruyun, yanına gerçek bir isim eklemeyi deneyin; cevap gelirse o cevabı okuyacak birini belirleyin.
  • Her e-postada tek bir ana eylem olsun. Üç farklı butonun olduğu e-postada müşteri çoğu zaman hiçbirine basmaz.
  • Görselleri metnin yerine değil yanına koyun. Bazı e-posta uygulamaları görselleri varsayılan olarak göstermez.

Gelen kutusuna ulaşmak: izin, İYS ve alan adı ayarları

En iyi yazılmış e-posta bile spam klasörüne düşüyorsa işe yaramaz. İzinsiz gönderilmişse durum daha da kötü: başınıza dert açar.

Türkiye’de ticari elektronik ileti göndermek için alıcının önceden onayı gerekiyor ve bu onayların İleti Yönetim Sistemi’ne (İYS) kaydedilmesi bekleniyor. Sipariş onayı, kargo bildirimi gibi işlem mesajları bu kapsamın dışında kalır. Yeniden sipariş hatırlatması ya da geri kazanım indirimi ise ticari iletidir. Üyelik ve ödeme formlarınızdaki onay kutusunun önceden işaretli olmadığından, onay metninin anlaşılır olduğundan emin olun. Yasal çerçevenin geri kalanını KVKK, sözleşme ve ETBİS yazımızda topladık; sınırda kalan durumlar için hukuk danışmanınızın görüşünü de alın.

Teknik taraf daha az bilinir. Kendi alan adınızdan gönderim yapıyorsanız SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının doğru tanımlanmış olması gerekir. Bu kayıtlar eksikse büyük e-posta sağlayıcıları gönderilerinizi şüpheli sayar ve sessizce spam klasörüne atar. Ücretsiz bir e-posta adresinden toplu gönderim yapmayı ise hiç düşünmeyin. Alan adınızla e-posta altyapısının nasıl kurulduğunu kurumsal e-posta yazısında anlattık.

Bir de liste temizliği var. Aylardır hiçbir e-postanızı açmayan adreslere göndermeye devam etmek, açan müşterilerinize ulaşma ihtimalini de düşürür. Geri kazanım akışına uzun süre tepki vermeyenleri listeden çıkarın. Can sıkıcı bir karar, biliyoruz. Ama doğru karar.

Altı haftada çalışan bir sistem kurmak

Bütün akışları aynı anda kurmaya çalışan işletmeler genellikle hiçbirini bitiremez. Sırayla ilerlemek daha sağlıklı: bir akış yayına girsin, birkaç gün gönderim yapsın, sonra bir sonrakine geçilsin. Aşağıdaki plan küçük bir ekip için yazıldı. Ekibiniz tek kişiyse süreleri biraz uzatın, sırayı bozmayın.

Hafta / iş adımıKim üstlenirAyrılacak zaman
1. hafta: Altyapı ile e-posta aracı arasındaki veri bağlantısını kurmak, SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarını kontrol etmekTeknik destek veya danışman2-3 iş günü
1. hafta: Onay metinlerini ve İYS kayıt sürecini gözden geçirmekİşletme sahibi, gerekirse hukuk danışmanı1 iş günü
2. hafta: Hoş geldin akışının metinlerini yazıp yayına almakPazarlama sorumlusu2 iş günü
3. hafta: Teslimat sonrası akışı kurmak ve teslimat bilgisiyle tetiklenmesini test etmekPazarlama sorumlusu ile teknik destek2 iş günü
4. hafta: Sipariş geçmişinden ürün bazında yeniden alım sürelerini çıkarmakİşletme sahibi veya veriye bakan kişi1 iş günü
5. hafta: Yeniden sipariş ve tamamlayıcı ürün akışını kurmakPazarlama sorumlusu2-3 iş günü
6. hafta: Geri kazanım akışını açmak, ilk sonuçlara göre metinleri düzeltmekİşletme sahibi ile pazarlama sorumlusu1-2 iş günü

Hangi rakama bakacaksınız?

Açılma oranı tek başına yanıltıcı. Bazı e-posta uygulamaları iletileri otomatik olarak açılmış gibi gösterdiği için bu rakam şişebilir. Bize göre izlenmesi gereken asıl gösterge, akışlardan gelen siparişler ve bunların içinde ikinci siparişini veren müşteri sayısı. Ayda bir, bir kez almış müşterilerinizin kaçının ikinci kez aldığına bakın. Bu rakam yerinden oynamıyorsa sorun büyük ihtimalle zamanlamada ya da teklifte. Tasarımda değil.

Küçük bir uyarı: akışları kurduktan sonra her hafta metin değiştirmeyin. Bir versiyonun ne getirdiğini görebilmek için yeterli gönderimin birikmesini bekleyin.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaç kişilik listeyle otomasyona başlamak mantıklı?

Belirleyici olan liste büyüklüğü değil, düzenli sipariş alıp almadığınız. Her ay sipariş geliyorsa teslimat sonrası ve yeniden sipariş akışlarını şimdiden kurabilirsiniz, liste büyüdükçe akışlar kendiliğinden çalışmaya devam eder.

Pazaryerinden gelen müşterilere de bu e-postaları gönderebilir miyim?

Pazaryerleri müşteri iletişim bilgilerini sizinle paylaşmaz ve platform dışı pazarlama iletisini kısıtlar. Otomasyon akışlarını kendi sitenizden alışveriş yapan ve izin veren müşteriler için kurun.

Hangi e-posta pazarlama aracını seçmeliyim?

Fiyattan önce, aracın sitenizden sipariş ve ürün verisini çekip çekemediğine bakın. Bu bağlantıyı kuramayan bir araç ne kadar ucuz olursa olsun yalnızca bülten gönderir.

Müşteriye haftada kaç e-posta göndermek fazla olur?

Akış e-postaları müşterinin kendi davranışına bağlı gittiği için genelde rahatsız etmez. Sorun, akışların üstüne her hafta toplu kampanya eklendiğinde çıkar; aynı kişiye aynı gün iki e-posta gitmeyecek şekilde bir kural koyun.

Akışları bir kez kurduktan sonra unutabilir miyim?

Hayır. Fiyat, kargo koşulu ya da ürün değiştikçe e-postalardaki bilgiler eskir, bu yüzden üç ayda bir tüm akışları baştan sona okuyup güncelleyin.

Müşteriyi bir kez kazanın, gerisini sistem hatırlatsın

Reklam yeni müşteri getirir. E-posta otomasyonu ise o müşterinin geri gelmesini sağlar. İkisini birlikte düşünmeyen bir işletme her ay aynı yokuşu yeniden tırmanır.

Mevcut altyapınızda hangi akışların kurulabileceğini ve verinizin nerede eksik kaldığını birlikte görmek isterseniz Gürkan Gökçe ile ücretsiz bir ön görüşme planlayın. IdeaSoft ve WordPress altyapılarında, e-ticaret danışmanlığından dijital pazarlamaya uzanan uçtan uca dijital çözümlerle işe hangi adımdan başlamanın sizin için mantıklı olduğunu konuşalım.

Yorum Yap

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir